Tütsünün Gizemli Yolculuğu

Tütsü denilince aklımıza ağaç reçinelerinin yanı sıra aromatik olan bazı çiçekler, tohumlar, kökler ve kabuklar gelmelidir. Temelde doğu ve batı tütsüleri olmak üzere iki temel çeşit tütsü vardır.

Batı tütsüleri, neredeyse tamamen ağaç kabuğundaki sakız reçinelerden yapılmaktadır. Doğu tütsüleri ise diğer bitkilerden işlenir.

Eski Mısırda milattan önce 7. Yüzyılda yanıcı buketler hem işlevsel hem mistik olarak kullanıldı. Mısırlılar tütsü çubukları ritüel, meditasyon, böcek vb. haşereleri yaşam alanlarından uzaklaştırmak ve ortamdaki kötü kokuyu gizlemek amacıyla yakıyorlardı. Bunun haricinde, kötü niyetli ruhları caydırdığına ve tatlı hoş aroması ile tanrıları yatıştırdığına inandılar.

Babilliler kehanetleri sırasında dua ederken tütsü kullandılar. Tütsü bu vesile ile Yunanistan ve Roma’ya yayıldı.

Hindistan’da en temel olarak kullanılan, bir bambu çubuğunun etrafına sarılı agarbethi çubukları olarak bilinen tütsü çubukları, ana tütsü formudur. İlk defa bambu tekniği bu kültürde kullanılmıştır.

M.Ö. 2000 yıllarında antik Çin, ibadet için tütsü kullanmaya başladı. Tütsüler, Çin kültürleri tarafından Neolitik Çağlardan beri kullanılmış; Xia, Shang ve Zhou hanedanlarında daha yaygın hale gelmiştir. Öyle ki Çin hanedanları tütsü törenlerine özel bina inşa ettirmişlerdir.

6. yüzyılda arınma törenlerinde mistik aromaları kullanan Koreli Budist rahipler tarafından Japonya’ya getirilen Koh adlı yüksek kaliteli tütsülerin narin kokuları, Heian dönemi sırasında (Klasik Japon tarihinin son dönemi) İmparatorluk mahkemesinde soylular için bir eğlence kaynağıydı.

14. yüzyılda yaşayan bir samuray savaşçısı, yenilmezlik havası elde etmek ve savaşta herkese asil bir jest yapmak için kaskını ve zırhını tütsü ile parlatabilirdi.

Bunların yanı sıra birçok kültürde, tütsünün kötü kokuları gizleyebilme gücü tütsünün mezar törenlerinde kullanılmasına sebep olmuştur. Ayrıca haşereleri ve sivrisinekleri ortamdan uzaklaştırmak için toplumlar tütsünün gücünden faydalanmışlardır. Ayrıca tütsüler hem Antik Yunan halkı hem de eski Mısır halkı tarafından cinsel arzuları ve cinsel çekiciliği arttırdığı düşünülerek afrodizyak etkisi için kullanılmıştır.

Çeşit Çeşit Şifalı Tütsüler

Tütsü içeriklerini inceleyecek olursak, geçmişten bugüne tütsü yapımı için çeşitli malzemeler kullanılmıştır. Bu malzemeler genel olarak yerel ürünlerden tercih edilmiştir. Örnek vermek gerekirse, Adaçayı ve Sedir, Kuzey Amerika’nın yerli halkı tarafından kullanılmıştır. Palo Santo Güney Amerika, Öd ve Sandal ise Hindistan yerlileri tarafından gerek şifa gerekse ritüeller için kullanılmaktadır.

Tütsü çeşitlerine birkaç örnek verecek olursak,

  • Joss çubukları olarakta bilinen tütsü çubukları, tütsü ile kaplanmış ince bir bambu çubuktan yapılır. Bu tütsü çeşidi genellikle 30 dakika ile 1 saat arasında yanmaktadır. Boyutları büyüdükçe yanma sürelerinde de değişiklik görülebilir.
  • Dhoop tütsüler, ham tütsülerdir. Dhoops daha büyük alanlar için yakılması uygun, kokusu etkili bir tütsü çeşididir.
  • Çağdaş tütsüler, ise günümüzde farklı aromaların birleştirilmesiyle oluşan tütsülerdir. Konik tütsü, geri akış tütsü vb. Bu tütsülerin aroma çeşitliliği çok fazladır. Farklı aromalarla farklı deneyimler elde etmek isteyenler için uygun tütsülerdir.

Saydıklarımız dışında birçok farklı tütsü çeşidi bulunmaktadır. Bu tütsü çeşitlerinin yapısı ve şekli; toplumların kültürel yapısı, yerel malzemeler ve coğrafyaya gibi etkenler nedeniyle değişmektedir.

Tütsü malzemelerinin kullanımının yaygınlaşması ve tüketim hacminin artması tütsü ticaretini de vazgeçilmez kıldı. Tütsü malzemeleri ticareti, İpek Yolu ve “Tütsü Rotası” adı verilen diğer ticaret yolları boyunca dünyada ticaret hacminin belirli bir kısmını oluşturuyordu.

İhraç edilen tütsüler hakkındaki yerel bilgi ve araçlar tasarım konusunda son derece etkiliydi ancak kullanılan yöntemler doktorların ve din adamlarının göç etkisiyle farklılaşmaya başladı.

Yanmalarına göre tütsü çeşitlerini inceleyecek olursak, doğrudan yanan ve dolaylı yanan tütsüler olarak iki farklı şekilde isimlendirebiliriz. Bu farklı şekilleri belirleyen etmen ise kültür, kullanım amacı vb. şeylerdir.

Yanıcı olmayan tütsü olarak da adlandırılan dolaylı yanan tütsüler, aromatik bir malzeme veya yanıcı malzeme içermeyen dolayısıyla ayrı bir ısı kaynağı gerektiren tütsülerdir. İnce formlu parçalar daha çabuk yanarken daha kalın formlu parçalar kademeli olarak tüketilebilir.

“Yanıcı tütsü” olarak adlandırılan doğrudan yanan tütsüler doğrudan bir alevle yanar. Tütsü üzerinde parlayan kor, daha sonra bir herhangi bir ısı veya alev uygulamaya gerek kalmadan tütsünün geri kalanını yakmaya ve tüketmeye devam edecektir. Doğrudan yanan tütsüler kalıplardan geçirilir ve üstüne yanmasını destekleyici materyallerle kaplanır.

Tütsüler çok farklı şekillerde yakılabilir bunlara örnek vermek gerekirse,

  • Bütün halde, közün üstünde yakılması
  • Toz veya granül hale getirilip yakılması
  • Toz veya granül hale getirilen tütsünün macun ile karıştırılıp yakılması
  • Toz hale getirdikten sonra esanslar ile karıştırılıp yakılması gibi.

 

Ağaç Tütsü Nasıl Yakılır?

Öncelikle tütsü çubuklarınızı nemsiz ve kuru ortamlarda tutmaya özen gösterin. Aksi takdirde nemlenen çubuklarınızı tutuşturmakta güçlük çekebilirsiniz. Çubukları tutuşturmak için bir mum veya çakmaktan faydalanabilirsiniz. Ateşi çubuğunuza yaklaşık 45°’lik bir açı ile 30 sn. tutarak yanmasına izin verin ve ardından üfleyin. Közden bir duman akışı yükselecek ve çevreye yayılacaktır. Çubuğunuzu yaktıktan sonra ister elinizde evinizin her köşesinde dolaştırabilir, isterseniz çubuğu bir tütsü tutucuya yerleştirebilirsiniz.

Tütsünüzü tekrar harekete geçirmek isterseniz ara ara nazikçe üflemeniz yeterli olacaktır.

Not: Ağaç tütsüler hem tütsüler gibi sürekli yoğun duman verebilecek ve sonuna kadar yanacak bir tütsü değildir. Dumanı oldukça etkili ve yoğundur. Uzun süreli dumanlanma istiyorsanız ara ara üfleyerek tütsünüzü harekete geçirmeyi deneyebilirsiniz. Tütsüleme işleminizi bitirdiğinizde tütsünüzü yanmaz bir kâseye koymayı unutmayınız.

Arjens ihtiyaçlarınıza ve bütçenize en uygun tütsü çeşitlerine ulaşmanız için doğanın sunduğu mistik gücü sizlerle paylaşıyor. Tütsü seçmenize yardımcı olmak, soru ve tavsiyeleriniz için bizimle buradan iletişime geçin. Tütsü çeşitlerimizi görmek için ise burayı tıklamanız yeterli.